«Νύχτωσε, ανάψαμε φως και φάνηκε Το σκοτεινό μας βλέμμα…»

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ. Γυναίκα και Ποιήτρια, σκληρά γήινη και αναπόφευκτα ονειρική μαζί. Λατρεύω τις λέξεις της, τις μεθυστικές στροφές στην σκέψη της, το καθάριο βλέμμα της στα όμορφα και την στυγνή ειλικρίνεια της.

 «Τα ποιήματα αποτυχαίνουν
όταν αποτυχαίνουν οι έρωτες.
Μην ακούτε τι σας λένε·
θέλει ερωτική θαλπωρή
το ποίημα για ν’ αντέξει
στον κρύο χρόνο...»

…και ο έρωτας, θέλει ποίηση … Χτες παρακολούθησα μια εξαιρετική εκπομπή/συνέντευξη της από την Αίγινα όπου ζει, σ’ένα πανέμορφο κατακόκκινο σπίτι… είδα το γραφείο της, εκεί που γράφει … είδα την θέα από το παράθυρο που ανοίγει το πρωί και εισπνέει… το καφενείο που πάει τα μεσημέρια και πίνει μια μπύρα με φίλους… Μίλησε για την Λυπιού της…

«…Ό,τι χάνεις μένει μαζί σου για πάντα
κι η Λυπιού είναι μια χώρα πού έφτιαξα
για να ’μαι πάντα ένα μ αυτά πού ’χω χάσει …»

…

«Ας κλαίμε, λοιπόν, κι ας το λέμε χαρά,

χαρά γιατί είμαστε ακόμη εδώ υποφέροντας.»

 και ταυτόχρονα χαμογέλασε ζεστά στον ήχο μιας άμαξας… θύμηση και λαχτάρα μαζί …

Την είδα να περπατάει με σηκωμένα μπατζάκια στην φθινοπωρινή ακροθαλασσιά: «Έχω ονομάσει τον χειμώνα, γαλήνη. Το καλοκαίρι, τρέλλα» είπε. Κάθε τόσο άνοιγε το σημειωματάριο της και διάβαζε ‘σκόρπιες’ σκέψεις. Μυαλό χτισμένο γερά… από έρωτες, ζόρια, απώλειες, επίπονη εξερεύνηση κι ευτυχία. Ευτυχία στο όσο. Άρα αυτάρκης. Με απόλυτη συνείδηση της αξίας της στιγμής ευτυχίας. Άρα πλούσια. Και ολοζώντανη.

«ξέρω μόνο ό,τι είμαι στον έρωτα.

Ό,τι με νικάει στον έρωτα…»

Η Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ είναι ποιήτρια ζωής. Και καθόλου «αόρατη» όπως έγραφε… Πολυτάλαντη γιατί έχει ζωγραφίσει τα φωνήεντα των συναισθημάτων της, έχει τραγουδήσει την απελπισία της καλαίσθητα, έχει σμιλέψει τις ελλείψεις της και κοιτάξει κατάματα τις πιο άσχημες λέξεις - Ψάχνοντας τις όμορφες… Οι λέξεις είναι εικόνες. Οι εικόνες είναι η ζωή μας. Η ζωή μας έχει όλες τις λέξεις.

«Στον άγλωσσο τούτο κόσμο

που ήρθα για βουβές σπουδές

είναι οι ασκήσεις μου εκκωφαντικές

ξέρω, δεν ρέει ακόμα

δεν ρέει φυσικά η σιωπή μου.»

… ευτυχώς!

*ακούγεται το "marta's song" των deep forest

Πριν μεγαλώσω, θέλω να γίνω ...

«Έτσι..           

… ένα με την γη» …

γιατί γουστάρω το χώμα που ανθίζει λουλούδια από βροχή.

Η αφετηρία για κάθε μας ουρανό γαμότο...

Κι όσο μας βρέχει, η φύση πανηγυρίζει.-

Λατρεύω τους ανθρώπους που έχουν κάποια Αγάπη

-Αψηφώντας το σωστό και το πρέπει των άλλων.

Ένα ταλέντο… ένα δώρο που σέβονται.

Μια αγάπη που την βάζουν πρώτη.

Εχτές το βράδυ μου παίξαν αυτό το τραγούδι σ’ένα μαγαζί

που βρέθηκα εντελώς τυχαία κι είχα να ακούσω χρόνια!

Σ’ευχαριστώ Λευτέρη για τους ήχους του μπαγλαμά…

Και την σκέψη ότι η ζωή είναι τέχνη, fractal.

Να παίζει κανείς ‘μπαγλαμά’ ή να μην παί-ζει …?

*ακούγεται «το πιτσιρικάκι» του μάνου ελευθερίου με την σωτηρία μπέλλου. 
Αφιερωμένο σε όσους «παίζουν για να μάθουν ‘μπαγλαμά’»…

"Πουθενά" τέτοια σεμνοτυφία πια ...

Μήπως έχουμε μπερδέψει τα σκατά με τα άπιαστα ? ‘τα reality με την τέχνη’ όπως είπε μια δημοσιογράφος πριν λίγο στο σκάι? Υπάρχει ‘ΘΕΜΑ’ για την πρεμιέρα του «πουθενά» του δημήτρη παπαιωάννου και κατά πόσο η τελευταία σκηνή όπου δύο στέκονται για ένα λεπτό γυμνοί, θα ‘σκανδαλίσει’ (!) τους επισήμους.

Να σχολιάσω? Να τ’αφήσω να πάει στον διάολο κι αυτό? Μα υφίσταται η έκφραση ‘σκανδαλίζομαι’ ????? δεν έχει ‘αποδείξει’ ο δ.παπαιωάννου το επίπεδο της φαντασίας του, την ευρύτητα της έμπνευσης του, τον σεβασμό του στο ωραίο?

Με τι θα ήταν ευχαριστημένοι οι υπεύθυνοι του εθνικού και οι ‘επίσημοι’? την χορωδία της εκκλησίας για τα εγκαίνια του εθνικού? Μήπως κάτι πιο ‘βατό’, όπως μια παράσταση Shakespeare ή Μολιέρου? (που λατρεύω, μην μου τα χώσετε!)

Θεώρησα πολύ αναζωογονητικό βήμα πολιτιστικά την επιλογή του δ.παπαιωάννου για τους ολυμπιακούς. Μου έδωσε θάρρος και ελπίδα ότι κάπου κάποιοι έλληνες (στην ελλάδα λέμε!), έχουν όραμα ή έστω βλέπουν λίγο πιο πέρα. Και τώρα πάλι, όταν έμαθα ότι η πρώτη παράσταση του καινούργιου εθνικού θεάτρου θα ήταν δική του, αναθάρρησα. Μήπως βιάστηκα? 

Ή μήπως πρέπει όλοι αυτοί οι επίσημοι/υπεύθυνοι να σκανδαλίζονται με την εγκληματικότητα της γύρω περιοχής? Την βρωμιά και το aids? Τις live βελόνες και τα κάτουρα? 

Μήπως???

*ακούγεται το "koop island blues" των koop με την ane brun

Η μελωδία της στιγμής...

Μαρέσει ο έρωτας στις νότες του συνθέτη

Μαρέσει η αγκαλιά αγαπημένων βιβλίων στο ταμείο

Μαρέσει η αθήνα το βράδυ μόνη μου

Μαρέσει που σε κάθε ομορφιά, εισβάλεις εσύ

Μαρέσει το πολύτιμο δάκρυ χαράς

Μαρέσει που γεννιούνται λέξεις που μου κρατούν ταχυπαλμία

Μαρέσει το μυαλό μου που χορεύει ατίθασα στην μουσική

Μαρέσει που η επόμενη στροφή οδηγεί σε μένα.

Μαρέσει που με καταλαβαίνουν λίγοι.

Μαρέσει η απόχρωση της μυρωδιάς σου, όπου κι αν είσαι.

Μαρέσει που κρατάω την καρδιά μου να μην πεταχτεί έξω.

Μαρέσει αυτή η στιγμή ευτυχίας.

.

..

…Εχτές το βράδυ ήμουν στον Ιανό, για την παρουσίαση της νέας δουλειάς του συνθέτη Δημήτρη Μαραμή. Τον έχουν χαρακτηρίσει 'Χατζιδακικό'… βαριά ευθύνη… ο ίδιος δεν θέλει μεγάλες κουβέντες. «θέλω να είμαι εγώ» λέει. Και γω, παρ’όλο που βλέπω καταβολές, θεωρώ άδικη την ανάγκη του κόσμου να συσχετίσει πράγματα και ανθρώπους… Δεν είναι ο καινούργιος τάδε! Είναι ο Δημήτρης Μαραμής: νέος, ταλαντούχος, πολύ συμπαθής και χαμηλών τόνων. –τι σπάνιο, ε?

Τον είχα πρωτοακούσει πέρσυ σε μια παρουσίαση –πάλι στον Ιανό- για το «Αντίνοος» του fernando pessoa, θυμάσαι? Να αυτοσχεδιάζει στο πιάνο… και δάκρυζα, δάκρυζα... τόση ομορφιά... δεν μπόρεσα πολύ καιρό να βρω μουσική του. και ξαφνικά τον απρίλιο λόγω μιας απίστευτης συγκυρίας τον γνώρισα (!)…

Μου έγραψε στο νέο του cd «Σκηνές από βουβή ταινία» μια απίστευτη αφιέρωση… και ακούγονται εδώ το «μια στιγμή» και «τίτλοι τέλους»

**και στο άλλο μου blog, ακούγεται άλλο ένα τραγούδι, η "πόλη".

"Το ανίατα άτρωτο..."

Μαρίνα Τσβετάγιεβα.

Ποιήτρια. Δημιουργός. Γυναίκα. Αγαπημένη του Μπαρίς Πάστερνακ και του Ράινερ Μαρία Ρίλκε. Ερωτευμένη με τον έρωτα, τα βουνά, το βάθος της ψυχής. Έζησε όλη της την ζωή ταγμένη στην μουσική των λέξεων, στην εξουσία του έρωτα και στην επίπονη και σκληρή ειλικρίνεια. Για την ίδια, για τους άλλους, για όλα. Και ταυτόχρονα ρομαντική: «όλη η ζωή χωρίζεται σε τρεις περιόδους: την προαίσθηση του έρωτα, την πράξη του έρωτα, την ανάμνηση του έρωτα».

Την γνώρισα από τα «Γράμματα στον Ελικώνα», με ταξίδεψε με τους στίχους της μέχρι «Το Ποίημα του Τέλους», με σημάδεψε με την «Αλληλογραφία των Τριών» και λάτρεψα τα γαλλικά μου για να βρω την υπόλοιπη της, ανέκδοτη στα ελληνικά, ποίηση και πεζογραφία. Πίνω κάθε της λέξη, κάθε αναστεναγμό, κάθε κίνηση με υπέρτατο θαυμασμό.

Η ορμή με την οποία ριχνόταν στην ζωή, η διεισδυτικότητα με την οποία ανέλυε τον άνθρωπο και τις αδυναμίες του, η ‘απολυτότητα’ με την οποία ερωτευόταν, μου έκοψαν την ανάσα. Δόθηκε στον θάνατο, όπως στην ζωή: ολάνοιχτη. Και άφησε πίσω της τα πιο όμορφα χρώματα που βρίσκω εγώ σήμερα και μπορώ να συνεχίσω.

Της έγραφε ο Πάστερνακ:

«Μπορούσα και έπρεπε να σου κρύψω, ώσπου να συναντηθούμε, ότι ποτέ πια δεν θα πάψω να σ’αγαπώ, ότι είσαι ο μοναδικός νόμιμος ουρανός μου και η γυναίκα μου, τόσο μα τόσο νόμιμη, ώστε μέσα σε αυτήν την λέξη, εξαιτίας της δύναμης που ελκύει, μου φαίνεται ότι αντηχεί μια τρέλλα που ποτέ στο παρελθόν δεν περιείχε. Μαρίνα, ριγώ από τον πόνο και την παγωνιά όταν φωνάζω το όνομα σου.»

και κείνη, η πρώτη πάντα αναγνώστρια της κάθε του λέξης:

«Τώρα είμαι απόλυτα ήρεμη. Τίποτα το πυρετικό. Οι μέρες μου περνούν μες την ευδαιμονία. Είναι η πρώτη φορά που ζω με την γνώση αντί να ζω μέσα στην έκσταση. Ο κόσμος σε βλέπει όπως είσαι πραγματικά, χωρίς να χρειάζεται την βοήθεια μου.»

και στον Ρίλκε:

«Λοιπόν, με την πρώτη ματιά (γιατί είμαι μια ξένη), αντιλαμβάνομαι τα πάντα – ύστερα – νύχτα:τίποτα – ύστερα:θεέ μου πόσο καθαρά! – και καθώς θέλω να τα πιάσω (όχι αλληγορικά, σχεδόν με το χέρι) – θαμπώνουν: μόνο οι τυπωμένες αράδες. Η μία αστραπή μετά την άλλη (αστραπή – νύχτα – αστραπή), αυτό μου συμβαίνει διαβάζοντας εσένα. Πρέπει να σου συμβαίνει κι εσένα γράφοντας εσένα.»

και κείνος την εξυμνεί:

«Μαρίνα, σε δέχτηκα στην ψυχή μου, στην συνείδηση μου ολόκληρη, που πάλλεται από σένα, από τον ερχομό σου, σαν να ήταν μαζί σου ο μεγάλος συναναγνώστης σου, ο ωκεανός, ένα κύμα που πλημμύρισε την καρδιά μου. TI να σου πω? δίνοντας μου τα χέρια σου, πότε απλωμένα, πότε σταυρωμένα, τα βύθισες μαρίνα, μέσα στην καρδιά μου, όπως στην γούρνα μιας τρεχούμενης πηγής: τώρα κυλάει σε σένα, όσο τα αφήνεις εκεί μέσα, το νερό που ξεχειλίζει… δέξου το. Τι να σου πω : όλα μου τα λόγια (σαν να ήταν όλα μέσα στο γράμμα σου, όπως μπροστά σε μια σκηνή), όλα μου τα λόγια θέλουν να έρθουν σε σένα ταυτόχρονα, κανένα δεν αφήνει το άλλο να προσπεράσει. Έτσι δεν στριμώχνονται και οι άνθρωποι για να βγουν από το θέατρο, γιατί, ύστερα από τόση ζωντανή παρουσία, δεν αντέχουν την αυλαία?»-

Και κείνη, σε έναν από τους έρωτες που την σμίλεψαν («γράμματα στον ελικώνα»), έγραφε:

«Αλλά, αν εσείς με σκεφτείτε από μόνος σας να ξέρετε ότι δεν με ξεσηκώνετε από πουθενά, ότι έχω ήδη ξεσηκωθεί απ’όλα τα μέρη του κόσμου και με την θέληση μου προς ένα και μοναδικό, στο οποίο ποτέ δεν φτάνω. (τι δειλία να σας το λέω αυτό!) και για να είμαι απολύτως ακριβής, για να μην αφήσω να βαρύνει πάνω σας – ούτε η παραμικρή σκιά ευθύνης: ξεσηκωμένη γεννήθηκα!

Συνεχίστε να μου γράφετε. Στο δεύτερο γράμμα δοκιμάζεται κανείς. Εκδηλωθείτε!

Η τρυφερότητα μου δοκιμάζεται (τόσο αλόγιστα που την σπατάλησα). Είναι ουσιαστικό και ακριβές, αλλά δεν τα λέει όλα. Βλέπετε, μόνο όταν φτάνεις στο όριο (της τρυφερότητας ή όποιας άλλης δύναμης) αναγνωρίζεις πόσο είναι ανεξάντλητη. Όσο πιο πολύ δίνουμε, τόσο πιο πολύ μας περισσεύει, από την στιγμή που αρχίζουμε να σπαταλάμε – ξεχειλίζει! Αιμορραγούμε – και με την αιμορραγία γινόμαστε πηγή ζωής.»

Η ανάλυση της δημιουργίας, ο έρωτας πέρα από όρια της όποιας κοινωνικής νόρμας, η λαχτάρα της έμπνευσης και η αγάπη των λέξεων. Η προσπάθεια να βγει νόημα. Η ομορφιά παντού. Ο πόθος να συμφιλιωθεί με την μοναξιά, ο σεβασμός και το δέος για τον Ρίλκε, η ταύτιση με τον Πάστερνακ, η σιγουριά για το δώρο μέσα της, η ανάγκη της να αγαπηθεί, Η αλληλογραφία των τριών…

Έρωτας για την ποίηση, για τον δημιουργό, για την ζωή. Δεν υπήρξε ποτέ 'συνάντηση', η Τσβετάγιεβα παρέμεινε ‘πιστή’ στον σύζυγο της, ο Πάστερνακ επίσης… ο έρωτας δεν είναι μόνο σαρκικός. Είναι συγκλονιστική η σημασία του. Και αυτή η θεία ανάγκη ομορφιάς έμεινε για πάντα. Έχουμε ελπίδα ότι υπάρχει κάτι υψηλότερο στην ζωή… Και ότι το μυαλό ανήκει στο πνεύμα.

Respect.

Υγ. Αγγίζω (μόνο!) εδώ ιερά τέρατα. δεν μπορώ να γράψω αρκετά, να διαλέξω ΕΝΑ ποίημα μόνο ή μία φράση, ούτε να εμβαθύνω. Είμαι τόσο συγκινημένη από τον κόσμο αυτό που διαβάζω, τόσο μαγεμένη, που δεν βγαίνει τίποτα εύγλωττα. Μια κραυγή μόνο. ηδονής και υποταγής στο μεγαλείο του πνεύματος… . . *ακούγεται το "il postino" του ennio morricone και το "the man with the child in his eyes" της kate bush **ο πίνακας είναι "les amants" του rené magritte

Θέατρο καλύτερα...

Και να, όταν σκεφτόμουν ότι δεν γίνεται τίποτα ενδιαφέρον στην Αθήνα…

«Warum? Warum?»

Γιατί? Γιατί? Αναρωτιέται ο Peter Brook…

Η Αττική Πολιτιστική Εταιρία στα πλαίσια του «Θέατρο Χωρις όρια 2008» φέρνει ξανά τον Peter Brook στην Αθήνα! Μετά την πρεμιέρα στο Schaspielhaus της Ζυρίχης στις 17 Απριλίου, θα παρουσιάσει την τελευταία του σκηνοθετική δουλειά των Research Plays στην Αθήνα, στο θέατρο Δημήτρης Χορν στις 19 και 20 Μαίου.

Γιατί θέατρο?

ο Peter Brook για δεύτερη φορά χρησιμοποιεί την γερμανική γλώσσα παρ’ότι άγγλος. Ευτυχώς για μας, θα υπάρχουν ελληνικοί υπέρτιτλοι! Μια ενδιαφέρουσα βόλτα στις ρίζες, την γλώσσα και την δημιουργική διαδικασία του μοντέρνου θεάτρου. Χωρίς να επιδεικνύει ή να παρουσιάζει θεωρίες . Στόχος του η αφύπνιση: «“The important thing is to make living things visible”.

Μπήκα στο site της Αττικής Πολιτιστικής Εταιρίας και έχει πολλά ενδιαφέροντα. Μετά τον Peter Brook, θα φέρουν το «Περιμένοντας Το όνειρο» σε σκηνοθεσία Irina Brook. Ναι, είναι η κόρη του P.brook, με τελείως δικό της στυλ όμως και βλέμμα. Το «Όνειρο καλοκαιρινής Νύχτας» του William Shakespeare από τελείως ανδρικό θίασο και πάρα πολύ χιούμορ. Πολύ κοντά δηλαδή στον αρχικό τρόπο απόδοσης του έργου… Αυτό θα έρθει στην Αθήνα 22,23 και 24 Μαΐου. Έχω διαβάσει κριτικές και λένε ότι η Irina Brook μεταφέρει μαγεία… Από τα πιο αγαπημένα μου του Shakespeare έργα, θέλω οπωσδήποτε να το απολαύσω μαγικά!

Μετά το χιούμορ, οι σκοτεινές αντιθέσεις. «Molora». Μια νοτιοαφρικάνικη ματιά στην Ορέστεια του Αισχύλου (και όχι πεντάωρη!) Η παράσταση αυτή παίχτηκε στο Barbican του Λονδίνου και θεωρείται συνταρακτική παράσταση. Molora θα πει τέφρα. Σε σκηνοθεσία της βραβευμένης Yael Farber, μια πανέμορφη νοτιοαφρικάνα με άποψη και ζωντανή μουσική… Αυτό στις 28,29, και 30 Μαίου. Οι London Times το είπαν «Αριστούργημα! Θέατρο, βγαλμένο από την ψυχή!»

Για να δούμε…Το υψηλό επίπεδο έρχεται εδώ. ΕΜΕΙΣ μπορούμε να το κρατήσουμε…?
*ακούγεται το fidelity της regina spector............................................................... UPDATE: οι πληροφορίες... στα σχόλια

Η αποχώρηση της εκτίμησης...

Τελευταία εβδομάδα της έκθεσης. Βρέθηκα εκεί τυχαία. Η πόρτα ανοιχτή. έτσι μπήκα. Είχα καιρό να δω χρώματα, τόσο βουτηγμένη στην καθημερινότητα… και δύσκολα πια θαυμάζω κάτι. Όμως το γλυπτό αυτό, με σταμάτησε. Δυνατές γραμμές το ξεχώριζαν από τ’άλλα. Στάθηκα εκεί για ώρα. Μαγεμένη. Ακολούθησα το σχήμα του, πρόσεξα την έκφραση του. Νόμισα ότι έλεγε κάτι μόνο σε μένα. Ιδέες, ανάγκες, και αγάπη για το πρωτότυπο… τα άδειασα όλα πάνω του.

Κάποια στιγμή που κανείς δεν κοιτούσε, το άγγιξα. Ήθελα να νοιώσω την υπόσχεση. Σκληρό μάρμαρο απάντησε τα δάκτυλα μου. το περιεργάστηκα, το χάιδεψα… και ξάφνου, εκείνο, άρχισε να αλλάζει μορφή. Οι οπές έκλειναν η μία μετά την άλλη. Η λεία επιφάνεια αντέδρασε στο άγγιγμα μου. τράβηξα τα χέρια μου γρατζουνισμένα.

Είναι τέχνη αυτό που δεν καταλαβαίνω?

Συνέχισα να το θαυμάζω. από απόσταση – δεν μπορεί τυχαία να μου τράβηξε την προσοχή…

Πήγα πολλές φορές να το ξαναδώ. Κάθε φορά κοιτούσα τις μαύρες του πτυχές και φανταζόμουν χρώματα να χύνονται. Ακολουθούσα τις σκοτεινές στροφές του, μυστικός χορός σε περίτεχνα σχέδια. Και πόθησα να αξίζει το σκίρτημα μου. εκείνο όμως, συνέχισε να κλείνεται. Κάθε φορά ένοιωθα λιγότερες αποχρώσεις. Την τελευταία, το προσπέρασα δύο φορές μέχρι να το βρω. Τίποτα δεν θύμιζε την ουσία

πούχα δει.

Και τότε κατάλαβα... Ότι εγώ ήμουν η ομορφιά που είδα. Τα δικά μου χρώματα άλειψα πάνω του. έκανα τα δικά μου όνειρα στην υπόσχεση του. Οι λέξεις ταίριαζαν γιατί εγώ τις έκανα στίχους…Εκείνο ήταν πάντα ένα μαρμάρινο γλυπτό που δεν μπορείς να σμιλέψεις με χάδι. Σκληρό και απόμακρο σε στροβιλισμούς του Εγώ του. Είχε ήδη παγώσει ολομόναχο. Κάποτε…

*ακούγεται το yulunga (spirit dance) των dead can dance.

**τα γλυπτά είναι η εξαιρετική δουλειά δύο άγγλων, του tim noble και της sue webster.

Παιχνίδια Ποίησης...

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΝ ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΧΡΟΝΟΣ

Χρόνος είναι το φτηνό δωράκι

Που κάνει στην ιστορία

Η ιστορία μας

χρόνος όσα μας κρύβει ο φόβος

χρόνος είναι η ύπαρξη

δεν μας πιστεύει

εάν δεν βάλει τον δάκτυλον της

εις τον τύπον της σιγής μας

είναι

βράδυ ξεροβόρι

ούτε ταξί ούτε λεωφορείο

σε ποιάν ακριβώς στάση του χρόνου

μπροστά σε ποιάς αφετηρίας

τον καγχασμό;

Ξεροβόρι

να τρέμω από το κρύο

δίπλα μου εσύ

ίδιος με επιδείνωση καιρού

να με ρωτάς

αφού κρυώνεις τόσο

γιατί δεν φοράς τον εαυτό σου;

Κι εγώ με τέτοιο κρύο

πώς να γδυθώ να σου θυμίσω

ότι σ’τον είχα δώσει

αλλά κάπου τον έχασες

πώς ν’απογυμνωθώ να σ’το θυμίσω

αλλά έτσι πρέπει να δίνεται κανείς

στο ερώτημα τι είναι χρόνος

απογυμνωμένος ανέμελα, άφοβα

ανερυθρίαστα

όπως δένεται γυμνός ο θάνατος μας

στη φιλήδονη λήθη.

~*~

Το ΡΕΜΑΛΙ

Καταζητούμαι.

Διέρρηξα το βίο μου.

τι να έκανα,

μόνο με ξένα δεν τα έβγαζα πέρα

Είχα βλέπεις να τρέφω

εκείνο το ρεμάλι τον ψυχισμό.

Και τι βρήκα

Ένα δυό πρωινά, από λίγο το καθένα

σε φλυτζανάκι του καφέ να φανταστείς

δυό, τρία απογεύματα μέσα

Στο βιαστικό φέρετρο τους

Και σε ταπεράκι

αδιάβαστη, χωρίς ψαλμό, χωρίς θεό

η τέφρα μιας μεταιωμένης εκδρομής

σε κείνο το μαγευτικό ερημονήσι

μιας κοντινής υπόσχεσης σου.

Αυτά και ποιο το κέρδος;

Μόλις τα είδε ο κλεπταποδόχος

είπε

Τέτοια συνηθισμένα πράγματα

δεν αγοράζω.

Είμαι δύο ώρες τώρα και αντιγράφω ποιήματα του Pessoa, του Neruda, του Καβάφη, της Δημουλά, του Ρίτσου, του Hikmet, του Frost, του Milton, του Shakespeare. Όσο σκάλιζα κι αντέγραφα, θυμόμουν κι άλλους! τι να λέω τώρα… είμαι ζυγός. Με ταξιδεύουν πολλοί δημιουργοί, αγαπημένα ποιήματα πολλά. Δεν μπορώ να διαλέξω ούτε 2-3 ποιητές, ούτε 2-3 ποιήματα τους. Γι’αυτό αποφάσισα να σας παρουσιάσω εδώ δύο ανέκδοτα ποιήματα της Κικής Δημουλά που μόλις δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «η λέξη» οκτώβρης-δεκέμβρης 2007.

Είχα δεν είχα πάλι μπέρδεψα τους κανόνες του παιχνιδιού!

*τα ποιήματα διαβάζει η πανέμορφη Κική Δημουλά. **για τους πίνακες... 1ος : Porchie και 2ος Sedar Hizli.

Του Γιάννη η γιορτή...

Οι ομοιοκαταληξίες δεν έχουν σημασία. Σπάνια

Υπάρχουν δύο δέντρα όμοια ίσα το ένα με το άλλο.

Σκέφτομαι και γράφω όπως τα λουλούδια που έχουν χρώμα

Αλλά με λιγότερη τελειότητα στον τρόπο εξήγησης μου

Γιατί μου λείπει η θεία απλότητα

Να είμαι όλος μόνο το εξωτερικό μου.

Κοιτάζω και δονούμαι,

Δονούμαι όπως το νερό που τρέχει όταν κατηφορίζει το έδαφος,

Κι η ποίηση μου είναι φυσική, όπως ο άνεμος όταν σηκώνεται.

Fernando Pessoa

(ως Alberto Caeiro) ... ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ αφιερωμένο στον φίλο μου Γιάννη Φιλιππίδη, ποιητή των λέξεων, ΖΩγράφο των σκέψεων, υπέροχο δημιουργό. ...και το δώρο μου είναι να μην τον βομβαρδίσω με ευχές σήμερα που θα γίνει της κακομοίρας λόγω εορτής. *η φωτογραφίες είναι των makednos και kempe_tamara απο το flickr.com **ακούγεται το "νάμαι καλά" της χάρις αλεξίου που νομίζω αρέσει και στους δυο μας... Χρόνια πολλά γιάννη μου!

Πόσα χρώματα υπάρχουν?

«Η πρώτη μου ανάμνηση είναι της λαμπρότητας του φωτός…φως παντού γύρω μου. Καθόμουν πάνω σ’ένα πάπλωμα ανάμεσα σε μαξιλάρια στο έδαφος…τεράστια άσπρα μαξιλάρια…» Η Georgia Totto O'Keeffe γεννήθηκε σε μια αγροικία μιας μεγάλης γαλακτοκομικής φάρμας κάπου έξω απ’το Wisconsin στις 15 Νοεμβρίου 1887.

»Έχω πράγματα μες το κεφάλι μου που σε τίποτα δεν μοιάζουν με αυτά που με διδάσκουν…σχήματα και ιδέες πολύ δικές μου…τόσο φυσικές και παράλληλες με μένα και την σκέψη μου που δεν μούχει περάσει από το μυαλό να τις καταγράψω…»

Ο Alfred Stieglitz ήταν 54 όταν η Georgia έφτασε στην Νέα Υόρκη…23 χρόνια μεγαλύτερος. Πρωτοπόρος στην τέχνη της φωτογραφίας, ιδρυτής της γκαλερί 291 Στην Νέα Υόρκη όπου πρώτος παρουσίασε στους αμερικάνους την δουλειά του Picasso, Matisse, και Cezanne και εκδότης του σεβαστού περιοδικού “Camera Works”.

Ο Stieglitz ήταν ο μεγαλύτερος θαυμαστής και υποστηρικτής της. Την φωτογράφιζε με μανία από την αρχή της σχέσης τους. Τράβηξε πάνω από 300 πορτραίτα της μεταξύ 1918-1937, τα πιο ερωτικά στα πρώτα χρόνια του γάμου τους.

Για μένα, ήταν πιο υπέροχος στην δουλειά του παρά σαν άνθρωπος…πιστεύω ότι η δουλειά ήταν που με κράτησε κοντά του…παρ’όλο που τον αγαπούσα σαν άνθρωπο…ανεχόμουν, θεωρώ, πολλές αντιφατικές ανοησίες για χάρη όσων φαίνονταν ξεκάθαρα, φωτεινά κι υπέροχα.»

«Ξέρω πια πως οι περισσότεροι άνθρωποι ασχολούνται τόσο με τον εαυτό τους που δεν έχουν αίσθηση της ατομικότητας τους. Βλέπω τον εαυτό μου και με βοήθησε αυτό να πω αυτό που θέλω…με μπογιά»

Το 1924 ολοκλήρωσε το πρώτο της τεράστιο λουλούδι , μιας σειράς που την έκανε διάσημη στον κόσμο.

«Οι περισσότεροι στην πόλη τρέχουν τόσο που δεν προλαβαίνουν να κοιτάξουν ένα λουλούδι. Θέλω να το δουν, είτε το θέλουν, είτε όχι.»
Τον Μάιο του 1929 πήγε πρώτη φορά στο Νέο Μεξικό, ένα ταξίδι που θα άλλαζε την ζωή της. Μετά τον θάνατο του Stieglitz, μετακόμισε εκεί αλλά συνέχισε να ταξιδεύει. Όταν την ρωτούσαν γιατί τόσα ταξίδια, απαντούσε «για να είμαι σίγουρη ότι διάλεξα το σωστό μέρος».


Πέθανε στις 6 Μαρτίου 1986, κοντά στα εκατό και οι στάχτες τις σκορπίστηκαν στο έδαφος της Σαντα Φε που λάτρεψε, την επόμενη μέρα κιόλας.

Απο τις πολύ αγαπημένες μου ζωγράφους.

Πρότυπο δύναμης και χρωμάτων.

Κυνήγησε το όνειρο της και λάτρεψε την ομορφιά ολοκληρωτικά.

Η αγάπη της για το μεξικό μου δημιουργεί την αίσθηση, οτι αν είχε φτάσει στην λαμπερή ελλάδα με τα χρώματα ζωής, σίγουρα εδώ θα είχε μείνει και το έργο της θα ήταν ακόμη πιο πρωτοπόρο.

Θα ήθελα να δω την θάλασσα μέσα απο τα δικά της πανέμορφα μάτια...

*ακούγεται το τραγούδι "Η καρδιά μου είναι στα ψηλώματα" του Ορφέα Περίδη

**οι φωτογραφίες είναι απο δω κι αποκει!

Η ονειρική θλίψη του σπουδαίου καλλιτέχνη

"Το σώμα είναι η σκιά των ρούχων που κρύβουν τον βαθύ σου εαυτό..." Μια βαθειά θλίψη φωτίζει τον δημιουργό. Ποιήματα, έπη, συμφωνίες, πίνακες και σμιλεμένα μάρμαρα μένουν στον χρόνο απο ψυχές βασανισμένες, που ζούσαν για να πεθάνουν... Όσο δυνατή είναι η επιτάχυνση της έμπνευσης, αν κοιτάξει κανείς χαμηλά, εκεί στα γρανάζια, θα βρει την αδυναμία του καλλιτέχνη να είναι 'μόνο' άνθρωπος...μια άρνηση να ρουφήξει την πραγματικότητα...Με 'απόλυτους' αισθητήρες, να γεύεται γλυφό το ολόδροσο νερό, να βλέπει μουντά τα συναισθήματα, να απαρνείται την καθημερινότητα της ζωής. Μόνη διέξοδος η φαντασία. Για κανέναν άλλον, ούτε για τον εαυτό του δεν παλεύει τόσο σθεναρά όσο για τα όνειρα του. Ό,τι δύναμη θυμίζει, τροφοδοτεί τον βαθύ αναστεναγμό του και την αποστροφή του...Καλύτερη απ'την ζωή, η φαντασία...πίσω απο κλεισμένες πόρτες και τρόμο. Ναι. τρόμο τελικά, να αναμετρηθεί με την πραγματικότητα, σαν η ασχήμια νάναι ξένη γλώσσα που αδυνατεί να κατακτήσει. Στην φαντασία του μπορεί να την δεχτεί, να την κάνει επικεφαλίδα στην ομορφιά που δεν θα νοιώσει ποτέ: Να ερωτευτεί, να πονέσει, να δοθεί ολοκληρωτικά, να θυσιαστεί, να απορριφθεί. Όλοι αυτοί οι σημαντικοί δημιουργοί, δυστυχισμένοι άνθρωποι που ματώνουν, όχι τόσο απο πραγματικά γεγονότα αλλά απο την απειλή τους. 'Ανθρωποι που γεννήθηκαν τελικά με λίγη εσωτερική πνοή για ζωή και δεν ξέρουν να την εκπνεύσουν ζώντας. Μοναχικοί, περιθωριακοί, οπιομανείς, αυτοκαταστροφικοί, άπειροι και φοβισμένοι στο μονοπάτι της αληθινής τριβής, της αγάπης. Προστατεύονται λες απο τα κύματα των ψυχικών τους φόβων. Ασφάλεια και θαλπωρή βρίσκουν στο μάταιο, στην ηχώ του κενού, στην προσμονή του θανάτου. Λύτρωση... "Γύρισε αύριο, πραγματικότητα! Φτάνει για σήμερα, άνθρωποι! Πάρε αναβολή, παρόν απόλυτο! Καλύτερα να μην υπάρχεις παρά να είσαι έτσι." Κάποιοι πρέπει να μεγαλουργήσουν και φαίνεται το τίμημα είναι αυτό...Η ζωή, θυσία στον βωμό του θείου. Το τίμημα για κάθε αριστούργημα...Η ευλαβική άρνηση της σάρκας να μοιραστεί, του μυαλού να χαιδευτεί απο ανθρώπινο χέρι, της καρδιάς να ανταλλάξει παλμούς, της ψυχής να πονέσει. Με δέος λατρεύω την τέχνη, με θαυμασμό ρουφάω τα αριστουργήματα των πρωτοπόρων, σαν παιδί διδάσκομαι απο τους μεγάλους καλλιτέχνες το θείο. Αλλά ταυτόχρονα λυπάμαι αυτούς τους ανθρώπους, γιατί άνθρωποι ήταν και είναι, μόνο που δεν μπορούσαν. Δεν μπορούσαν να ΖΗΣΟΥΝ εδώ και τώρα. Τα όνειρα τους επισκίαζαν μοιραία την πραγματικότητα τους. "Ο κόσμος ανήκει σ'αυτόν που γεννήθηκε για να τον κατακτήσει Κι όχι σ'αυτόν που ονειρεύεται οτι μπορεί, Ακόμα κι αν έχει δίκιο..." Παντού γύρω μας υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι. Που θες να τους βοηθήσεις καθώς μαζεύονται αντί να αρπάζουν, που φοβούνται αντί να πλημμυρίζουν, που μελαγχολούν αντί να κατακτούν, που κρυώνουν αντί να δεχτούν την αγκαλιά σου. Όσο πιο ζωντανή είναι η ψυχή μου, τόσο πιο δημιουργική γίνομαι. Η καθαρή θλίψη, η κρύα μοναξιά και η ηχώ μέσα μου, αποτρέπουν κάθε έκφραση τέχνης μου. Η σχέση ανάγκης και λατρείας με το χρώμα και τα χέρια, γίνεται ξένη, απόμακρη και με γεμίζει ερωτηματικά. Μένω άπραγη μπρος την θέα του καμβά, τα τελάρα απειλητικά φωτεινά, σαν τα λευκά σεντόνια στα κλεισμένα σπίτια...Δεν αντλώ ένταση δημιουργίας απο την κακουχία, εμπνέομαι μόνο απο την ευτυχία και την προσμονή της. Αν αυτό σημαίνει να μην γίνω ποτέ σημαντική στην τέχνη μου, χαλάλι. Δεν θα θυσίαζα ποτέ την δροσιά της αληθινής θάλασσας, την ηδονή της ιδρωμένης σάρκας, την φωτεινότητα του ελληνικού ήλιου, το άρωμα των λουλουδιών, τον βαθύ πόνο μετά απο μεγάλο έρωτα, την γεύση του νερού της πηγής, την πραγματική θλίψη για τον άλλο, την μια ευκαιρία μου να βρίσκομαι εδώ, για να ζωγραφίσω την τελειότητα. Η τελειότητα είναι το αποτέλεσμα πολλών αντιφάσεων με δύο γράμματα: ΖΩ. ΥΓ.ΤΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ FERNANDO PESSOA . ΟΜΩΣ ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΟΜΑΙ ΣΕ ΚΕΙΝΟΝ ΜΟΝΟ. ΗΤΑΝ Η ΑΦΟΡΜΗ ΓΙ'ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΑΝΑΡΤΗΣΗ. ΠΟΛΛΟΙ 'ΠΑΤΕΡΕΣ' ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΗΤΑΝ ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΝΑΝ Ή ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ ΤΡΟΠΟ ΔΥΣΤΥΧΩΣ.

Η εξαίσια μελαγχολία του έρωτα

"Έτσι γλιστρούσαν οι ώρες απο τα πλεγμένα χέρια τους και οι στιγμές απ'τα πλεγμένα πόδια τους αθόρυβα περνούσαν, Τα χέρια του τη μία φύλλα νεκρά, την άλλη σιδερένιοι ιμάντες. την μία, κούπες τα χείλη του, την άλλη το πιοτό τους. την μία, τα μάτια του σφιχτοκλεισμένα και την άλλη ορθάνοιχτα. πότε άρχιζε κάτι φρενιασμένα, το σταματούσε συνεχώς, πότε ήτανε τα παιχνίδια του φτερό, πότε μαστίγιο..." ........................................................... Ναι, ήμουν πάλι εκεί. Στον Ιανό, με καλή παρέα, την μπύρα και τα στραγάλια μου. Για την παρουσίαση της μετάφρασης του Γιάννη Σουλιώτη του ποιήματος «Αντίνοος» του Φερνάντο Πεσσόα και σχέδια του Ανδρέα Νικολάου. Όλοι οι ομιλητές (Γ.Μεταξάς, Τ.Σπινάρη-Πολλάλη, Φ.Δρακονταειδής, Γ.Ευστρατιάδης) ένας κι ένας. Ο καθένας κάτι μοναδικό προσέφερε στην σκιαγράφηση αυτού του μοναδικού δημιουργού. Αποκάλυψη (για μένα) ο συνθέτης Δημήτρης Μαραμής που ήταν στο πιάνο, χρωματίζοντας με σεβασμό τα αποσπάσματα του ποιήματος του Πεσσόα. Και αφήνω τελευταίο τον συγκλονιστικό Μηνά Χατζησάββα που διάβασε κομμάτια του «Αντίνοου» ακριβώς όπως φαντάστηκε ο Πεσσόα όταν έγραφε.

Κατέβηκα κάτω κι αγόρασα όλα τα ποιήματα του Πεσσόα καθώς και «το βιβλίο της Ανησυχίας», συγκινημένη από την φωνή του και τις εικόνες που με είχε πλημμυρίσει. Συγκλονιστικός.

Δεν έχω μεγάλη ποιητική παιδεία, εκτός σχολείου και κολεγίου. Τώρα δειλά-δειλά κάνω τις πρώτες μου απόπειρες από μια ανάγκη εσωτερική. Την ίδια με κείνη που είχε τότε, στα φοιτητικά χρόνια, ανοίξει διάπλατα τις πόρτες του μυαλού μου του διψασμένου για ό,τι αγγίζει το θείο. Λογοτεχνία, ζωγραφική, γλυπτική, μουσική, ποίηση, έρωτα.

Ήταν κατάμεστο το καφέ του Ιανού. Ποιητές, λογοτέχνες, ζωγράφοι, κουλτουρομανείς, ‘δήθεν’, μια κοιμισμένη , μια με λάσκα την βασική βίδα (!) που μιλούσε και γελούσε δυνατά και άλλοι σαν εμένα, που ρουφούσαν ομορφιά.

…Και γω σκεφτόμουν πόσα, μα πόσα έχω χάσει τόσα χρόνια που είχα κοιμίσει αυτές τις εσωτερικές ανάγκες να γίνω καλύτερη. Πώς άφησα τον εαυτό μου να κλείσει την πόρτα της δημιουργίας, σαν να μην θέλω να αναμετρηθώ…τι φόβος είναι αυτός που σε κάνει να αμύνεσαι από τον ίδιο σου τον εαυτό…? Να μην ανοίξει κι άλλο το μυαλό γιατί ποιος ξέρει τι θα ζητάει μετά?…

Αν ζητάει, λέει…

Απλά πανέμορφο...

Το απέραντο κενό – άλκηστις πρωτοψάλτη

Εσύ να λείπεις κάθε βράδυ από δω Και γω ένα φάντασμα στον κόσμο του κρυμμένο Μια Πηνελόπη θολωμένη απ’το ποτό το μέλλον της σ'εσενα κερασμένο

εσύ να λείπεις κάθε βράδυ από δω και γω πλανήτης σε τροχιά που δεν τελειώνει να κλέβω κάτι απ'τ'απεραντο κενό και ν’αγαπώ ότι δικό σου με πληγώνει μα σαν τις πρώτες αγάπες που επιστρέφουνε συνέχεια φεύγω μακριά σου κι όλο έρχομαι να με ξεχνάς και να με σβήνεις το ανέχομαι δεν ονειρεύομαι δεν ζω δεν παραδέχομαι μόνο δέχομαι

εσύ να λείπεις κάθε βράδυ από δω κaι γω να φτιάχνω στον καθρέφτη άλλη όψη αφού το αύριο δεν θέλει νασαι 'δω στείλε το χθες εδώ και πάλι να με κόψει

εσύ να λείπεις κάθε βράδυ από δω και γω ένα πρόσωπο που κρύβεται και λειώνει σ'αυτον τον κόσμο που ότι βλέπω είναι μικρό μόνο η απόσταση των δυο μας μεγαλώνει

μα σαν τις πρώτες τις αγάπες που επιστρέφουνε συνέχεια φεύγω μακριά σου κι όλο έρχομαι να με ξεχνάς και να με σβήνεις το ανέχομαι δεν ονειρεύομαι δεν ζω δεν παραδέχομαι μόνο δέχομαι…

Ετσι για να αλλάξουμε λίγο. πάνε τα γενέθλια. last year! Σας έβαλα το καινούργιο τραγούδι της αλκηστις πρωτοψάλτη. υπέροχο, δυνατό, τόσο συγκινητικό που θες να σε αφορά. θες να ζήσεις ένα τέτοιο κενό για να το τραγουδήσεις δυνατά και να ανατριχιάσεις...αχ. αχ λέω. *αφιερωμένο στην ξαδέλφη μου που το αγαπά πολύ. και γω εκείνη.

Η Ανατομία της Μελαγχολίας

Εχτές το βράδυ ήμουν στον Ιανό (πρώτη φορά η βλαχάρα - τι ωραίο βιβλιοπωλείο...) για την παρουσίαση του μόλις μεταφρασμένου βιβλίου (Παναγιώτης Χοροζίδης*) του Robert Burton, "Η Ανατομία της Μελαγχολίας". Σύγχρονος του Shakespeare αλλά και δικός μας, με γλώσσα καυστική και διαχρονική. Αποσπάσματα διάβασε η εξαιρετική Μαγια Λυμπεροπούλου και σχολιασμό έκανε ο ψυχίατρος και πολύ απολαυστικός Θανάσης Τζαβάρας. Και οι δύο έκαναν τον κόσμο να κουνάει το κεφάλι σε συμφωνία και να γελάει με την αμεσότητα του ολόφρεσκου βιβλίου του 16ου αιώνα. Βιβλίο-βίβλος, τεράστιο εγχείρημα η γραφή του με πάνω απο 1.300 αναφορές μα και η μετάφραση του εξαιρετική. Γλαφυρό, καυστικό, άμεσο και ψυχοθεραπευτικό. Όπου ανοίξεις, θα βρεις κάτι να διαβάσεις και βάζει στην θέση τους όλους τους λάτρεις της κατάθλιψης. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα αντί για lexotαnyl. υγ. Ιανός έχει πολύ ενδιαφέρον πρόγραμμα για τον Οκτώβριο. εκεί θα είμαι με την μπύρα μου και τα ωραία στραγάλια (χρόνια δεν τα βρίσκεις! πνιγήκαμε στα κάσιους γαμώ τον εξευγενισμό μας!) Όμορφη η Αθήνα το βράδυ.... *ευχαριστώ τον ανώνυμους που μούβαλε τα ονόματα σε τάξη. τάπα ανάποδα - συγνώμη!